Sprawdzian podziału na tomy jest na budowie prosty: ktoś potrzebuje jednego rysunku i ma na to chwilę. Jeżeli musi zdjąć segregator z półki, przytrzymać go kolanem i przewracać strony jedną ręką, następnym razem zrobi zdjęcie telefonem — a poprawiana będzie potem tylko ta wersja, która figuruje w spisie zawartości.
Kryterium podziału jest w rozporządzeniu podane wprost
Rozporządzenie o zakresie i formie dokumentacji projektowej, STWiORB i PFU (Dz.U. 2021 poz. 2454) stanowi w § 2 ust. 1, że są to odrębne opracowania, „w których wydziela się tomy zgodnie z przyjętą systematyką podziału robót budowlanych”. Kryterium jest więc rodzaj robót — nie etap i nie data. Tak samo dzieli się specyfikacje techniczne — na roboty podstawowe, rodzaje lub grupy robót (§ 13 ust. 1).
Zastrzeżenie: przepis dotyczy dokumentacji opisującej przedmiot zamówienia, a nie powykonawczej.
Dla dokumentacji powykonawczej takiego przepisu nie ma
Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2026 poz. 524 ze zm.) definiuje dokumentację powykonawczą jako dokumentację budowy z naniesionymi zmianami z toku robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi (art. 3 pkt 14), przygotowanie powierza kierownikowi budowy (art. 22 pkt 8), a przekazanie — właścicielowi albo zarządcy (art. 60 ust. 1). O liczbie tomów, kryterium podziału i formie oprawy nie mówi nic. Struktura pochodzi z umowy i wytycznych zamawiającego — i tam trzeba jej szukać przed drukiem.
Co przepis rozumie przez „tom”
Rozporządzenie o formie projektu budowlanego (Dz.U. 2022 poz. 1679 ze zm.) oprawę wielotomową dopuszcza, ale jej nie nakazuje (§ 5 ust. 2). Po takiej decyzji każdy tom dostaje własną stronę tytułową, spis treści i numerację stron, a na stronie tytułowej — numer tomu wraz z łączną ich liczbą (§ 6 ust. 2 i § 7 ust. 6 pkt 1). Tom pierwszy jest uprzywilejowany — to do niego trafiają identyfikatory działek ewidencyjnych i dokumenty z art. 34 ust. 3d Prawa budowlanego (§ 7 ust. 6 pkt 2 i § 8 ust. 2), więc kolejność tomów nie jest dowolna.
W wytycznych zamawiających to samo kryterium, różne powody
W dokumentach, które udało się sprawdzić, podział jest branżowy — ale każdy dochodzi do niego inaczej. PKP Polskie Linie Kolejowe (uchwała Nr 268/2020 Zarządu z 20 kwietnia 2020 r., § 11 ust. 7 warunków odbiorów robót na liniach kolejowych) każą sporządzić przed odbiorem końcowym osobne tomy branżowe, po jednym egzemplarzu, na potrzeby książki obiektu budowlanego u Użytkownika. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy („Wytyczne techniczne do projektowania”, luty 2026 r.) zapisał, że projekt architektoniczno-budowlany „powinien być podzielony na wszystkie niezbędne branże (odrębne tomy)” (pkt X.2 ppkt 1).
Aquanet SA (wytyczne przygotowania dokumentacji powykonawczej, luty 2022, rozdz. II pkt 2 i 3) dokłada kryterium zadania inwestycyjnego: przy dwóch zadaniach w jednym kontrakcie dokumentację trzeba rozdzielić, dokumenty wspólne zostawić przy jednym zadaniu, a do spisu treści drugiego wstawić odsyłacz — nie duplikat. Politechnika Gdańska (dokumentacja odbiorowa Centrum Techniczne, wyd. 2 z 6 lutego 2023 r., pkt 2.4) podaje zamkniętą listę dziesięciu tomów — od części ogólnej po branże wewnętrzne.
Chronologia porządkuje wnętrze zbioru, a nie zbiór tomów
W żadnym z przeczytanych dokumentów chronologia nie jest kryterium podziału na tomy — pojawia się poziom niżej. Wytyczne ZDW w Bydgoszczy (pkt X.5 ppkt 4) każą zebrać oryginały uzgodnień i decyzji w opisanym segregatorze, a pisma „skatalogować wg branży z zachowaniem chronologii”: najpierw branża, potem kolejność w czasie. Chronologia odtwarza historię kontraktu, a nie sposób, w jaki ktoś po dokumentację sięga.
Trwale spięte, a jednocześnie do przeglądania
Rozporządzenie z 2021 r. wymaga w § 2 ust. 3, by w opracowaniu papierowym wszystkie strony w tomie były „trwale spięte i ponumerowane”. Wytyczne Politechniki Gdańskiej odpowiadają na to podziałem: gdy zawartość tomu przekracza pojemność jednego segregatora, dzieli się go na tyle segregatorów, „aby dokumenty mogły być swobodnie przeglądane nie wpływając destrukcyjnie na ich stan” (pkt 2.2.1). Kryterium jest użytkowe, nie objętościowe, a mimo to sprawdzalne — ten sam dokument ogranicza wypełnienie segregatora do 90% pojemności podanej przez producenta (pkt 2.2.3). To wymóg jednego zamawiającego, nie reguła branżowa.
Jeden zamawiający potrafi wymagać rzeczy przeciwnych. W załączniku do Zarządzenia Nr 17 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z 11 maja 2009 r. dla opracowań przedprojektowych wymagano twardej oprawy „z możliwością wyjmowania poszczególnych części składowych opracowania (»rozpinany grzbiet«)”, a dla załączników projektu budowlanego — oprawy „uniemożliwiającej jego dekompletację”. Dokument roboczy miał się rozpinać, dowodowy nie dać rozpiąć. To zapis archiwalny, oparty na rozporządzeniach, które od tego czasu uchylono — sama różnica funkcji się jednak nie zestarzała.
Tom pod odbiorcę, nie pod harmonogram
Podział ma koszt: rośnie liczba odesłań między tomami, a te działają, dopóki numeracja jest stabilna — po przenumerowaniu kompletu odesłanie staje się odnośnikiem odłączonym. Numery tomów warto ustalić przed drukiem, nie po skompletowaniu.
Z zestawienia tych dokumentów wychodzi kryterium, którego nie formułuje wprost żaden z nich: tom powinien odpowiadać jednemu odbiorcy i jednemu zastosowaniu. PKP PLK dzieli branżowo pod książkę obiektu budowlanego u Użytkownika, Aquanet — pod rozdzielenie dwóch zadań inwestycyjnych, Politechnika Gdańska — pod eksploatację budynku. Pytanie brzmi nie „jak to powstawało”, tylko „kto po to sięgnie i w jakiej sytuacji”.
Gdy tabela tomów jest zatwierdzona, zostaje strona wykonawcza: wydruk kompletu, składanie rysunków do formatu A4 i oprawa projektów budowlanych zgodnie z przyjętą strukturą.
