Jak przygotować
plik do druku

1. Format pliku — PDF/X-4

Jedyny akceptowany format produkcyjny to PDF. Pliki graficzne (JPG, PNG, TIFF) nie nadają się do druku — nie zawierają informacji o spadach, profilach kolorystycznych ani osadzonych czcionkach.

• PDF/X-4 — preferowany, obsługuje przezroczystości i warstwy
• PDF/X-1a — akceptowany, bez przezroczystości (spłaszczony)

2. Przestrzeń kolorów — CMYK FOGRA39

Wszystkie pliki muszą być przygotowane w przestrzeni CMYK z profilem ICC FOGRA39 (ISO Coated v2). Pliki w RGB zostaną automatycznie skonwertowane, co może zmienić kolory — szczególnie intensywne niebieskie i zielenie.

• Profil ICC: ISO Coated v2 (FOGRA39)
• Maks. pokrycie farby: 250% (suma C+M+Y+K)
• Nie używaj RGB — konwersja automatyczna zmienia odcienie

3. Rozdzielczość — 300 DPI

Grafiki rastrowe (zdjęcia, bitmapy) powinny mieć rozdzielczość 300 DPI w skali 1:1. To standard zapewniający ostrość wydruku na małych i średnich formatach.

• Do formatu A3: 300 DPI (obowiązkowo)
• Wielkoformat >A0: 150 DPI dopuszczalne (oglądane z odległości)
• 72 DPI (grafiki z internetu) — nie nadają się, będą rozmyte

4. Spady (bleed) — 2 mm

Spady to dodatkowy margines grafiki wychodzący poza linię cięcia. Są niezbędne, ponieważ gilotyna tnie z tolerancją ±0,5 mm — bez spadów na krawędzi wydruku pojawiłby się biały pasek.

• Standard: 2 mm spadu z każdej strony
• Grafika tła musi wychodzić poza linię cięcia o pełne 2 mm
• Tekst i logotypy: min. 3 mm od krawędzi cięcia (strefa bezpieczna)
• Wymiar pliku = wymiar netto + 2×2 mm (np. A4: 214×301 mm zamiast 210×297 mm)

5. Czcionki — krzywe lub osadzone

Czcionki w pliku produkcyjnym muszą być zamienione na krzywe (wektory) lub osadzone w PDF. Nieosadzone czcionki zostaną zastąpione przez domyślne systemowe, co zdeformuje cały projekt.

• InDesign: Type → Create Outlines (Ctrl+Shift+O)
• Illustrator: Type → Create Outlines (Ctrl+Shift+O)
• CorelDRAW: Zaznacz tekst → Convert to Curves (Ctrl+Q)
• Minimalna wielkość czcionki: 6 pt (druk cyfrowy) / 4 pt (druk UV)

6. Czerń — czysta vs. bogata

Ustawienie czerni zależy od technologii druku. Niepoprawna czerń powoduje rozmazywanie, efekt „duchów” i problemy z pasowaniem kolorów.

Druk UV (naklejki, etykiety)

Czerń czysta: C0 M0 Y0 K100. Tylko kanał K — farba UV schnie momentalnie, dodatkowe kolory są zbędne i powodują nadmierne pokrycie.

Druk solwentowy / ekosolwentowy (wielkoformat, banery)

Czerń bogata: C40 M40 Y40 K100. Dodatkowe składowe pogłębiają czerń — solwent potrzebuje „wsparcia” bo samo K jest szarawe.

7. Biały poddruk i druk na folii przezroczystej

Druk na folii przezroczystej oraz na podłożach ciemnych i metalizowanych wymaga białego poddruku (white ink). Farby CMYK są półprzezroczyste — bez warstwy bieli pod spodem kolory na przezroczystej folii są blade i prześwitują. Biel drukujemy z osobnego kanału tuszu, w miejscach, które wskażesz w pliku.

Jak przygotować biel — najprostszy sposób

Nie potrzebujesz kolorów dodatkowych ani warstw. Wystarczy druga strona w tym samym pliku PDF:

• Strona 1 — grafika kolorowa
• Strona 2 — kształty w miejscach, które mają dostać biel
• Kolor na drugiej stronie nie ma znaczenia — czytamy kształt i położenie, nie barwę. Może być czarny, różowy, dowolny. Nie musi to być kolor dodatkowy (spot) — zwykły CMYK w zupełności wystarczy.
• Pasowanie co do milimetra — ten sam rozmiar strony i to samo położenie elementów co na stronie 1. To jedyny warunek, który musi być spełniony.

Gdzie położyć biel — trzy warianty

• Poddruk pełny — biel pod całą grafiką. Kolory kryją jak na białym papierze. Standard dla etykiet na przezroczystej folii i podłożach ciemnych.
• Poddruk wybiórczy — biel tylko pod wybranymi elementami; reszta zostaje przezroczysta (efekt „okna” — szkło, woda, podświetlana witryna).
• Biel jako warstwa wierzchnia — np. biały logotyp lub tekst bezpośrednio na przezroczystej folii, bez koloru.

8. Eksport PDF — krok po kroku

Poniżej instrukcje eksportu poprawnego pliku PDF z czterech najpopularniejszych programów.

Adobe InDesign

1. File → Export (Ctrl+E)
2. Format: Adobe PDF (Print)
3. Standard: PDF/X-4:2010
4. Zakładka Marks and Bleeds: odznacz „All Printer’s Marks”, zaznacz „Use Document Bleed Settings” (powinno być 2 mm)
5. Zakładka Output: Color Conversion → „Convert to Destination (Preserve Numbers)”, Destination → ISO Coated v2 (FOGRA39)
6. Kliknij Export

Adobe Illustrator

1. File → Save As (Ctrl+Shift+S)
2. Format: Adobe PDF
3. Standard: PDF/X-4:2010
4. Zaznacz Use Artboards
5. Przed eksportem: Select All → Type → Create Outlines
6. Zakładka Marks and Bleeds: wpisz 2 mm bleed
7. Zakładka Output: Color Conversion → „Convert to Destination”, Destination → ISO Coated v2

CorelDRAW

1. File → Publish to PDF
2. Standard: PDF/X-4
3. Zakładka Prepress: Bleed limit → 2 mm
4. Zakładka Objects: zaznacz „Export all text as curves”
5. Zakładka Color: Output colors as → CMYK
6. Kliknij Save

Canva

1. Kliknij Share → Download
2. File type: PDF Print — nie „PDF Standard”, który jest przeznaczony na ekran
3. Zaznacz Crop marks and bleed
4. Kliknij Download

Canva ma dwa ograniczenia, których nie obejdziesz w samym programie: eksportuje wyłącznie w RGB, bez wyboru profilu ICC, oraz potrafi renderować wstawione grafiki poniżej 300 DPI niezależnie od jakości oryginału.

Co zrobić z plikiem z Canvy:

• Nie powiększaj wstawionych zdjęć ponad ich naturalny rozmiar — Canva nie ostrzega, a wydruk wyjdzie miękki.
• Ustaw docelowy rozmiar w milimetrach od początku (Custom size → mm), zamiast projektować „na oko” i skalować przy druku.
• Konwersję kolorów zostaw nam — wykonamy ją na profilu FOGRA39. Zaznacz przy zleceniu, że plik pochodzi z Canvy; barwy intensywne, zwłaszcza granaty i zielenie, mogą się nieco zmienić.
• Sprawdź plik przed wysyłką metodami z sekcji 9 — rozdzielczość w Inspekcji wstępnej, rozmiar strony we Właściwościach.

9. Jak sprawdzić gotowy plik

Albo sprawdź samodzielnie w Acrobacie

Te same rzeczy możesz sprawdzić ręcznie. Dwie pierwsze kontrole wymagają Acrobat Pro, trzecia działa też w darmowym Acrobat Reader.

Czy plik jest w CMYK

1. Narzędzia → Drukowanie produkcyjne → Podgląd wyjścia (Output Preview)
2. W sekcji Separacje zobaczysz listę farb użytych w pliku
3. Poprawny plik ma wyłącznie Cyan, Magenta, Yellow, Black — plus kolory dodatkowe (spot), jeśli je zamawiasz
4. Pozycja RGB na liście oznacza, że plik nie został przekonwertowany

Czy rozdzielczość jest wystarczająca

1. Narzędzia → Drukowanie produkcyjne → Inspekcja wstępna (Preflight)
2. Wybierz profil sprawdzający zgodność z PDF/X-4
3. Uruchom analizę — raport wskaże obrazy poniżej progu rozdzielczości

Czy plik ma spady

Wymiar strony musi być większy od netto o podwójny spad. Najprostsza kontrola, dostępna także w darmowym Readerze:

1. Plik → Właściwości → Opis (Ctrl+D)
2. Odczytaj pozycję Rozmiar strony
3. A4 ze spadem 2 mm to 214 × 301 mm, nie 210 × 297 mm

10. Najczęstsze błędy

Osiem problemów, które najczęściej opóźniają realizację zlecenia:

1. RGB zamiast CMYK — kolory zmieniają się po konwersji. Projektuj w CMYK od początku.
2. Brak spadów (0 mm) — biały pasek na krawędzi po przycięciu. Dodaj 2 mm dookoła.
3. Czcionki nieosadzone — tekst zamienia się na domyślną czcionkę. Zamień na krzywe.
4. Rozdzielczość 72 DPI — grafiki z internetu są rozmyte w druku. Używaj 300 DPI.
5. Czerń C100 M100 Y100 K100 — 400% pokrycia, farba nie schnie. Użyj czystego K lub C40/M40/Y40/K100.
6. Tekst przy krawędzi — zbyt blisko linii cięcia, może być obcięty. Zachowaj 3 mm marginesu.
7. Plik JPG/PNG zamiast PDF — brak spadów, profili, czcionek. Eksportuj do PDF/X-4.
8. Nadruk (overprint) na białym obiekcie — biel w CMYK to brak farby, więc element z włączonym nadrukiem znika na wydruku, choć na ekranie jest widoczny.